Pensioenleeftijd omhoog: welke uitstapopties beschermen 65-plussers?

Het middellang absenteïsme bij 65-plussers steeg met 50% in 2025 ten opzichte van 2024, becijfert Securex in een rapport van mei 2026. De verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd — sinds 2025 op 66 jaar, vanaf 2030 op 67 — heeft een directe weerslag op de werkvloer: ouder personeel blijft langer in dienst, maar valt ook vaker en langduriger uit.

Voor HR-verantwoordelijken stelt zich een dubbele vraag. Hoe houdt u oudere werknemers gemotiveerd én inzetbaar? En welke legale uitstapopties zijn nog beschikbaar wanneer langer doorwerken niet realistisch blijkt? In dit artikel zetten we de belangrijkste instrumenten voor 2026 op een rij.

Het wettelijke kader: pensioenleeftijd in 2026

Bouwsteen	Stand 2026
Wettelijke pensioenleeftijd	66 jaar
Wettelijke pensioenleeftijd vanaf 2030	67 jaar
Minimumloopbaan voor vervroegd pensioen	42 jaar
Pensioenbonus	Tot €5/dag vanaf het 1ste extra jaar

De pensioenbonus, sinds 2024 aanzienlijk versterkt, beloont werknemers die voorbij hun vroegst mogelijke pensioendatum blijven werken. In de praktijk volstaat deze financiële prikkel echter niet altijd om gezondheids- of motivatieproblemen op te vangen.

De drie wettelijke uitstapopties

1. SWT (vroeger brugpensioen)

Het Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag (SWT), geregeld door CAO 17, blijft de meest gestructureerde uitstaproute. Het combineert een werkloosheidsuitkering met een aanvullende vergoeding van de werkgever ("bedrijfstoeslag").

Voorwaarden 2026:

Stelsel	Leeftijd	Loopbaan
Algemeen SWT (CAO 17)	62 jaar	40 jaar (mannen) / 35 jaar (vrouwen)
Lange loopbaan	60 jaar	40 jaar
Zwaar beroep	60 jaar	33 jaar (waarvan 20 zwaar beroep)
Medisch SWT	58 jaar	35 jaar + medische ongeschiktheid

Het loonplafond voor SWT-berekening bedraagt in 2026 €5.265,49 bruto/maand. Loon boven dit plafond wordt niet meegerekend voor de bedrijfstoeslag.

Belangrijk: SWT vereist dat de werknemer eerst ontslagen wordt (door de werkgever). De opzegtermijn of bijbehorende verbrekingsvergoeding moet correct worden toegepast — alvorens de werknemer SWT-statuut krijgt.

2. Tijdskrediet eindeloopbaan (landingsbaan)

De landingsbaan (CAO 103) laat 55-plussers (in sommige sectorale stelsels al 50-plussers) toe om hun arbeidsduur te verminderen tot pensioendatum, met aanvullende RVA-uitkering.

Modaliteit	Leeftijdsdrempel	Beperking
Landingsbaan 1/5de	55 jaar (50 in zwaar beroep / 28 jaar loopbaan)	Tot pensioen
Landingsbaan halftijds	55 jaar (idem)	Tot pensioen

De landingsbaan is fiscaal en sociaal voordeliger dan een eenvoudig brutoloon-verlaging: de RVA-uitkering compenseert een deel van het inkomensverlies. Bereken het netto-impact met onze bruto-netto rekentool — let op dat de uitkering ook fiscaal anders behandeld wordt.

3. Aangepast werk via de arbeidsarts

Wanneer een 65-plusser fysiek of mentaal niet meer in zijn oorspronkelijke functie inzetbaar is, kan aangepast werk worden voorgesteld door de arbeidsarts. Dit is geen formeel uitstapscenario, maar wel een waardevol instrument om de werknemer aan boord te houden zonder gezondheidsschade.

Bij aanhoudende ongeschiktheid kan een re-integratietraject uitmonden in beëindiging wegens medische overmacht — zie onze gids over burn-out en legale instrumenten voor de detailregels.

Opzegtermijnen 65+: anders dan u denkt

Een hardnekkig misverstand: "65-plussers hebben kortere opzegtermijnen." Sinds het Eenheidsstatuut van 1 januari 2014 geldt dezelfde berekening voor iedereen, ongeacht leeftijd. De anciënniteit bepaalt de termijn, niet de leeftijd.

Wat wel kan verschillen:

Pensionering door werknemer: een werknemer die met pensioen gaat, geeft een opzegging van maximaal 5 weken (CAO 88). Dit is een asymmetrie ten gunste van de werknemer.
Werkgever-initiatief: de volledige eenheidsstatuut-tabel is van toepassing. Een 65-jarige met 35 jaar dienst krijgt dezelfde opzegtermijn als een 35-jarige met 35 jaar dienst — namelijk 66 weken.
SWT-verkorting: in bepaalde SWT-stelsels kan een verkorte opzegtermijn worden overeengekomen via sectorale CAO. Verifieer steeds uw paritair comité.

De volledige berekeningsmethode vindt u in onze gids over opzegtermijnen. Wilt u snel een berekening maken voor een concrete situatie? Gebruik onze gratis ontslagvergoeding-rekentool — die rekent op basis van het Eenheidsstatuut 2026.

Vergelijkingstabel: welke route voor welke werknemer?

Profiel werknemer	Eerste optie	Tweede optie
62+ met lange loopbaan, fysiek versleten	SWT lange loopbaan	Landingsbaan halftijds
55+ met zware functie	Landingsbaan 1/5de	Aangepast werk
60+ met zwaar beroep (nacht/ploegen)	SWT zwaar beroep	Landingsbaan + aanpassing
58+ medisch ongeschikt	SWT medisch	Re-integratietraject
65+ wil door, deeltijds	Landingsbaan halftijds	Pensioenbonus
65+ wil pensioneren	Werknemers-opzegging 5 weken	Pensioenaanvraag
50+ met mantelzorgverantwoordelijkheid	Mantelzorgverlof of tijdskrediet motief	Aangepast uurrooster

Praktische tips voor HR

Voorbereiden (anticipatie)

Maak een leeftijds-profiel van uw personeel: hoeveel werknemers worden 55, 60, 62, 65 in de komende drie jaar?
Identificeer "zwaar beroep"-functies: deze geven recht op vroegere SWT- en landingsbaan-toegang.
Documenteer functie-evolutie: bij latere overschakeling naar aangepast werk telt de oude functiebeschrijving als referentie.

Begeleiden (in dialoog)

Bied loopbaangesprekken aan vanaf 55 jaar, los van performance-evaluaties. Een aparte gesprekkader voorkomt dat eindeloopbaan-vragen taboe blijven.
Bespreek pensioenbonus-impact met werknemers die overwegen door te werken — vaak onbekend.
Schakel een externe expertise in bij twijfel over zware-beroep-erkenning: de aanvraag bij de FOD WASO loopt via specifieke procedures.

Beslissen (bij uitstap)

Bereken opzegtermijn én bijhorende vergoeding correct — fouten kosten al snel meerdere maanden loon.
Verifieer sectorale CAO's: sommige PC's (124, 116/207, 302) hebben afwijkende SWT- of landingsbaan-stelsels.
Check de bedrijfstoeslag-formule: deze hangt af van het bruto loon, het loonplafond €5.265,49 en de sectorale aanvulling.

Veelgemaakte fouten

SWT aanbieden zonder formeel ontslag: SWT vereist een werkgever-initiatief — niet enkel een wederzijdse overeenkomst. Gebrek hieraan leidt tot weigering door RVA.
Opzegtermijn 65+ verkorten zonder sectorale CAO als basis. Het Eenheidsstatuut staat hier geen automatische verkorting toe.
Landingsbaan starten zonder leeftijdscontrole: 1/5de-landingsbaan vereist 55+ (of 50+ bij 28 jaar loopbaan / zwaar beroep) — niet 50+ algemeen.
Pensioenbonus vergeten te communiceren: werknemers die deze prikkel niet kennen, kiezen vaak voor vervroegd pensioen terwijl doorwerken financieel voordeliger zou zijn.
Vertrekvakantiegeld en eindejaarspremie niet correct verrekenen in de eindafrekening — leidt tot rechtzettingen achteraf.

Samenvatting

Pensioenleeftijd staat op 66 in 2026, stijgt naar 67 in 2030 — werknemers blijven langer in dienst maar verzuimen ook meer
SWT vereist formeel ontslag door werkgever; loonplafond berekening €5.265,49
Landingsbaan 1/5de of halftijds vanaf 55 jaar (50 in zwaar beroep)
Opzegtermijnen zijn leeftijdsonafhankelijk sinds Eenheidsstatuut 2014
Werknemers die zelf met pensioen gaan, geven max. 5 weken opzeg (CAO 88)
Sectorale CAO's kunnen afwijkende stelsels bevatten — verifieer per PC

Laat Loonlama uw specifieke uitstapscenario uitwerken

Welk SWT-stelsel is van toepassing op een 60-jarige metaalarbeider met 38 jaar loopbaan? Wat is de bedrijfstoeslag bij een bruto maandloon van €4.800? Welke sectorale verkorting van de opzegtermijn geldt in PC 116?

Loonlama beantwoordt deze vragen met verwijzing naar de exacte wetgeving en uw sectorale CAO. Start gratis met Loonlama en stel uw eerste vraag binnen één minuut.

Dit artikel is informatief en vervangt geen juridisch advies. Voor concrete dossiers raadpleegt u uw sociaal secretariaat of een arbeidsrechtadvocaat.